Ankara’nın en işlek noktalarından biri olan Olgunlar Sokak’ta, elinde kazmasıyla her gün binlerce insanın yanından geçip gittiği o bronz heykel, aslında Türkiye işçi sınıfı tarihinin en büyük yürüyüşlerinden birinin "hiç bitmeyen" hikayesini anlatıyor.
1991: ZONGULDAK’TAN ANKARA’YA UZANAN YOL
Her şey 1990 yılının sonlarında başladı. Hükümet ile Genel Maden İşçileri Sendikası arasındaki toplu iş sözleşmesi görüşmeleri tıkanınca, Zonguldaklı madenciler haklarını aramak için önce greve, ardından da aileleriyle birlikte Ankara’ya gitme kararı aldılar. Otobüslerin engellenmesi üzerine pes etmeyen yaklaşık 100 bin kişi, dondurucu Ocak soğuğuna rağmen yaya olarak yola koyuldu.
ANKARA KAPISINDA BİR ENGEL: MENGEN VE DORUKHAN
Üç gün süren ve halktan da büyük destek gören bu tarihi yürüyüş, Bolu’nun Mengen ilçesinde ve Dorukhan mevkiinde güvenlik güçleri tarafından durduruldu. Ankara’nın kapıları işçilere kapatılmıştı. Dönemin şartları ve sendika yönetiminin kararıyla, madenciler başkente giremeden geri dönmek zorunda kaldı. Ancak bu yarım kalan yürüyüş, sanatın hafızasında ölümsüzleşecekti.
METİN YURDANUR’UN KAZMASI: ANKARA’YA ALINMAYANLARIN SESİ
Ünlü heykeltıraş Metin Yurdanur, bu toplumsal olaydan derin bir şekilde etkilenerek 1992 yılında "Madenci Heykeli"ni tamamladı. Heykel, Olgunlar Sokak’ın Atatürk Bulvarı’na bağlandığı noktaya yerleştirildi. Yurdanur’a göre bu heykel; Ankara’ya sokulmayan o 100 bin madencinin hakkını savunmak için 1992’den beri kazmasını sallamaya devam ediyor.
Hafızalardan Silinen Detay: Heykelin orijinal tasarımında, önünde çatlamış cam paneller bulunuyordu. Bu paneller, madencilerin karşılaştığı engelleri ve zorlukları simgeliyordu; ancak zamanla çalınarak kayboldu ve heykel bugünkü yalın haline büründü.
GÖRÜNÜŞ MÜ, MESAJ MI?
Bugün Olgunlar Sokak’ta yükselen bu eser, sadece bir sanat objesi değil; emeğin, soğuk kış günlerinde aşınan ayakkabıların ve başkente giremeyen binlerin sessiz çığlığı. Heykeli değerli kılan ise estetik detaylarından ziyade, o gün o yollarda yürüyenlerin taşıdığı sarsılmaz inanç.
