İş hayatında çoğu zaman maaş bordrosundaki rakamlara odaklanırız. Oysa asıl önemli olan, o bordronun arkasında biriken haklardır. Sigortadan yıllık izne, kıdemden cenaze ödeneğine kadar her gün, her prim, işçiye yeni bir güvence kazandırır.
İşte adım adım bir işçinin çalışma süresine göre kazandığı haklar…
1. günden itibaren iş kazası veya meslek hastalığı durumunda, işçiye sağlık yardımı sağlanır ve geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Yani daha ilk gün, işçi koruma altına alınır.
30 gün dolduğunda, genel sağlık sigortası kapsamına girer ve kendisiyle bakmakla yükümlü olduğu kişiler sağlık hizmetlerinden eksiksiz yararlanabilir.
90 gün sonunda ise hastalık veya analık sigortasından geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) hakkı doğar. Ayrıca işten ayrılan kişi, bu tarihten itibaren 90 gün daha sağlık güvencesini korur.
120 günlük prim birikiminden sonra kadın sigortalılar için emzirme ödeneği (süt parası) hakkı gelir.
360 gün prim ise ölüm halinde cenaze ödeneği alınabilmesini sağlar.
İşsiz kalma durumunda da devletin belirlediği şartlar devreye girer. Son 3 yılda 600 gün prim ödemesi yapılan ve kendi isteği dışında işten çıkarılan sigortalı, işsizlik ödeneği alabilir. Bu, birçok ailenin zorlu dönemlerinde en önemli geçim desteğidir.
Bir yılı tamamlayan işçi, artık kıdem tazminatına hakkını kazanır(işten çıkışta haklı neden olmak şartı ile) ve her yıl için 14 iş günü yıllık izin kullanabilir.
Çalışma süresi arttıkça izin hakkı da genişler:
6. yılda 20 gün,
15. yılda ise 26 iş gününe kadar yıllık izin hakkı elde edilir.
Daha uzun süre çalışanlar için sistemin başka güvence katmanları da vardır.
5 yılını dolduran ve 900 prim günü bulunan sigortalının vefatı halinde, yakınlarına ölüm aylığı bağlanır.
10 yıl ve 1800 prim günüyle birlikte, malullük aylığı hakkı doğar.
Kısacası, her gün, her ay, her yıl çalışmanın yalnızca bugünkü değil, gelecekteki refahımıza da katkısı vardır. Bu nedenle maaş kadar sigorta günü de değerlidir. Çünkü işçinin güvencesi sadece aldığı ücrette değil, ödediği primde saklıdır….
Saygı ve sevgilerimle.
